Czym jest Sztuka Cyfrowa NFT i Jak Może Pomóc Aspirującym Artystom

W świecie sztuki nie ma rzeczy niemożliwych. Jest to tak rozległe i różnorodne medium, że ciężko przewidzieć, czyje dzieło zdobędzie powszechne uznanie i osiągnie niebotyczną wartość. Taka sytuacja miała miejsce w domu aukcyjnym Christie’s, gdzie cyfrowy kolaż artysty znanego jako Beeple sprzedał się za 69 milionów dolarów. Nie jest to nic niezwykłego, biorąc pod uwagę rynek sztuki, jednak ten przypadek jest wyjątkowy.

Wspomniany kolaż to cyfrowy obraz NFT, który istnieje tylko w przestrzeni wirtualnej. Z tego powodu, światowe media zwróciły uwagę na ten niesłabnący fenomen, popularyzując zainteresowanie sztuką cyfrową. Czym właściwie jest technologia NFT i czy zawładnie światem sztuki? 

Co to jest NFT?

NFT (non-fungible tokens) to inaczej rzadkie cyfrowe tokeny wypuszczane w niewielkich ilościach, zazwyczaj jednokrotnie. Każdy taki token jest unikatowy i nie można go podrobić. NFT są zabezpieczone dzięki technologii blockchain, więc każdy może podejrzeć historię transakcji i poprzednich właścicieli aby potwierdzić ich autentyczność. Unikalny podpis cyfrowy daje wyłączne prawo własności do NFT. Większość NFT jest tworzona na blockchainie Ethereum, co również ma wpływ na wartość takiego tokenu. Ceny wywoławcze zazwyczaj są dość atrakcyjne, dopiero przy odsprzedaży cena znacząco wzrasta.       

NFT przybierają różne formy – obrazy, muzyka, gry, czy unikalne przedmioty kolekcjonerskie. Ich popularność sprawiła, że coraz częściej są one częścią branży rozrywkowej, jak np. sport. W przypadku NFT, zainteresowani kupnem lub sprzedażą unikatowego tokenu powinni odwiedzić NFT marketplace, czyli inaczej rynek NFT. Aktualnie najpopularniejszą platformą do handlu NFT jest OpenSea, jedna z pierwszych i równocześnie największych tego typu platform. 

Czy wszystkie NFT są takie drogie?

Zacznijmy od tego, że dla wielu osób wartość NFT to kompletna abstrakcja. Z logicznego punktu widzenia płacenie milionów dolarów za wirtualny obrazek jest niedorzeczne. Jest to jednak ściśle związane z samą technologią kryjącą się za tą sztuką cyfrową. Ceryfikat własności cyfrowego tokenu to często symbol statusu i niezbity dowód, że jesteś prawowitym właścicielem, dopóki nie zdecydujesz się na sprzedaż.

Ale, jak to w życiu bywa, każdy kij ma dwa końce. Niezwykle drogie i popularne kolekcje NFT to zaledwie garstka rynku a cała reszta jest warta bardzo niewiele, albo nie sprzedaje się wcale. Co zatem sprawia, że jedna kolekcja jest droższa od innej? 

Wpływa na to szereg czynników, oto najważniejsze z nich:

  • Popularność artysty
  • Status, jaki niesie za sobą dane NFT
  • Społeczność
  • Popkultura
  • Technologia
  • Dostępność

Bez spełnienia przynajmniej jednego z wyżej podanych warunków, zyskanie popularności jest praktycznie niemożliwe. Oto, jak niektóre NFT wykorzystały je na swoją korzyść.

Popularność Artysty

Niektórzy artyści zyskali popularność na długo przed wejściem NFT na rynek. Jednym z nich jest Mike Winkelmann, autor kolażu wspomnianego na początku tego artykułu. Swoją cyfrową  sztukę zaczął tworzyć w 2007 roku a jego najdroższe dzieło – Everydays: The First 5000 Days, przedstawia 5000 dni jego działalności jako artysty. Jako że już wtedy był znaną personą w atystycznym świecie, aukcja z jego NFT cieszyła się dużym zainteresowaniem. Oczywiście ma to teraz wpływ na wycenę jego przyszłych prac.

Kolejnym przykładem jak wykorzystać swoją popularność jest Jack Dorsey – założyciel Twittera. Mimo iż daleko mu do miana artysty, postanowił wypuścić screen swojego pierwszego tweeta jako NFT. Został on wylicytowany za ponad 2,9 miliona dolarów. Jak widać, reputacja i popularność artysty odgrywa niebagatelne znaczenie w przypadku wyceny jego dzieła.

Symbol Statusu

Nie da się ukryć, że bogactwo jest popularną miarą sukcesu i statusu. Bogaci ludzie są często podziwiani ze względu na znaczenie pieniędzy w kapitalistycznym społeczeństwie, gdzie większość odgrywa rolę „konsumentów”. Łącząc to z podstawowym pragnieniem bycia akceptowanym, eksponowanie swojego bogactwa jest prawdopodobnie równie ważne jak jego posiadanie.

Oczywiście są ludzie, którzy wydają się nie dbać o pieniądze w ogóle. Jednak niezależnie od naszego stosunku do dóbr materialnych, możemy zaobserwować pewne wzorce zachowań:

  • Ludzie płacą krocie za luksusowe ubrania, buty i akcesoria takich marek jak Prada, Gucci i Louis Vuitton, nie (tylko) ze względu na ich niezwykłą jakość, wygodę, czy nawet design. Liczy się publiczne pokazywanie bogactwa, które towarzyszy tym logotypom.
  • Jeździmy drogimi samochodami, na które nas nie stać, z tych samych powodów opisanych wyżej.
  • Wizyty w drogich restauracjach, aby być widzianym przez VIP-ów i czuć się jak oni.

Podobny wzorzec można zaobserwować w przypadku NFT. Jako przykład weźmy Bored Ape Yacht Club, jedną z najbardziej ekskluzywnych społeczności NFT. Charakterystyczne małpy stały się symbolem statusu dla tych, którzy mogą się pochwalić zakupionym człekokształtnym na platformach społecznościowych. Sztandarowym przykładem jest tutaj Eminem, który zakupił jedną z małp łudząco podobną do niego za astronomiczną kwotę 450 000 dolarów.

Nie jest to jedyny taki przypadek. Znani celebryci jak Jimmy Fallon, Paris Hilton, Post Malone i wielu innych również posiadają swoje NFT z tej kolekcji, co oczywiście winduje cenę. Ludzie płacą nie tylko za ekskluzywność, ale za możliwość postawienia się na równi z największymi celebrytami. Kolejny powód, dla którego jest to kura znosząca złote jaja.

Społeczność

Grupa entuzjastów zgromadzona wokół konkretnego projektu ma niebagatelny wpływ na jego wartość. Wspólne zainteresowania mogą tu mieć kluczowe znaczenie. Jeśli chodzi o tokeny NFT, najczęściej społeczność zbudowana jest wokół konkretnej kolekcji.

W tym wypadku niekwestionowanym królem jest kolekcja CryptoPunks, prekursor tego, czym NFT jest obecnie. Można śmiało założyć, że to właśnie społeczność jest odpowiedzialna za boom na NFT wywołany w 2021 roku. 

CryptoPunks ujrzały światło dzienne w 2017 roku i co ciekawe, kolekcja 10 000 unikalnych tokenów była dostępna całkowicie za darmo. Dopiero spopularyzowanie jej przez społeczność sprawiło, że charakterystyczne pixel arty osiągnęły ogromną wartość przy odsprzedaży. Łączna wartość transakcji związanych z CryptoPunks wyniosła ponad 200 milionów dolarów w samym 2021 roku.

Wyżej wymieniony Bored Ape Yacht Club również zawdzięcza swój sukces zaangażowanej społeczności. Ktokolwiek zdecyduje się zainwestować w cyfrowe aktywa, powinien uważnie przyjrzeć się społeczności zgromadzonej wokół wybranego projektu.

Popkultura

Popkultura to inaczej kultura przeznaczona dla masowego odbiorcy, tzw. kultura popularna. Do popkultury zaliczamy obrazy, muzykę czy symbole, z którymi społeczeństwo jest powszechnie zaznajomione. Kwestią czasu było, żeby na rynku pojawiły się kolekcje ściśle związane z tym trendem.

Nike

Firma odzieżowa Nike wykorzystała ten aspekt na swoją korzyść, wypuszczając kolekcję wirtualnych sneakersów w formie NFT. Kolekcja nazwana CryptoKicks składała się z 20 000 unikalnych sneakersów, które wyprzedały się w mgnieniu oka. Rekordowa sztuka sprzedała się za 134 000 dolarów. Aż do teraz Nike wypracował na NFT sprzedaż rzędu 185 mln dolarów, co plasuje ją na szczycie rankingów marek zarabiających na NFT. Zaraz za nimi są Dolce & Gabanna , Tiffany, Gucci, Adidas i Budweiser.

Andy Warhol

Kolejnym przykładem wykorzystania popularnej marki jest artysta Andy Warhol. W 1961 zaprojektował słynne puszki Campbell’s Soup. Wartość kolekcji NFT, składająca się z 32 obrazów szacuje się na ok. 200 milionów dolarów.

Andy Warhol zmarł pod koniec lat 80, jednak nadal jest pokazywany w filmach, książkach i programach telewizyjnych. Prekursor pop artu miał ogromny wpływ na obecną sztukę popularną a kolekcja NFT sygnowana jego nazwiskiem stała się przedmiotem dyskusji w mediach. Dzięki niemu część ludzi ma już jakiekolwiek pojęcie o tym, czym jest NFT.     

Technologia

Jak już wspomnieliśmy wcześniej, NFT są to dane przechowywane w technologii blockchain. Można nimi dowolnie handlować a każda transakcja jest w niej zapisywana. Sprzedaż NFT ma bezpośredni wpływ na zainteresowanie kryptowalutami, gdyż to głównie nimi za nie płacimy. Wielu entuzjastów mówi, że to istny kamień milowy w określaniu wartości treści cyfrowych, gdyż sztuki cyfrowej NFT nie można łatwo podrobić.

Poza tym, NFT to nie tylko wirtualna sztuka. Tokeny z określonej kolekcji są jak bilet wstępu do ekskluzywnych społeczności, dają dostęp do fizycznych przedmiotów kolekcjonerskich, przedmiotów w grach, itd. Technologia Blockchain daje nieskończone możliwości w kwestii promocji własnej kolekcji i dla niektórych jest to wystarczający argument aby wejść w ten świat.

Dostępność

NFT z roku na rok stają się coraz bardziej dostępne. Wiele rynków NFT wprowadziło obsługę kart kredytowych, aby uprościć proces zakupu NFT. Oczywiście entuzjaści kryptowalut nadal mają możliwość otwarcia konta na giełdzie, utworzenia portfela kryptowalut, zakupu waluty, przelania jej do portfela kryptowalut, połączenia portfela z rynkiem NFT, a także licytacji i zakupu NFT. Po prostu teraz stało się to jeszcze prostsze.

W przypadku fizycznych dzieł sztuki sprawy się komplikują. Dzieła sztuki muszą być odpowiednio przechowywane, a poza tym zajmują sporo miejsca i ważą niemało. Już nie mówiąc o tym, że zobaczyć je na żywo można tylko w galerii sztuki i to w określonych godzinach.

NFT jest dostępne zawsze i wszędzie, zarówno dla właściciela jak i obserwatorów. Jest to największa zaleta jeśli chodzi o sztukę cyfrową w ogóle.

Jak artyści mogą wykorzystać NFT?

Sam proces tworzenia cyfrowej sztuki pozostaje niezmienny, chodzi tylko o formę jej wystawienia. Oprócz wrzucania swoich dzieł na platformy jak DeviantArt, aspirujący artysta może udostępnić to samo jako NFT i otrzymywać wynagrodzenia za każdym razem, kiedy ktoś dokona zakupu. 

Mało tego, kiedy jego dzieło zyska kolejnego nabywcę, będzie otrzymywał prowizję przy każdej odsprzedaży (tzw. tantiemy). Oznacza to, że można zarobić nawet kilkukrotnie większą wartość na każdym NFT jeśli regularnie przechodzi z rąk do rąk! Oczywiście warto najpierw wziąć pod uwagę sześć czynników wpływających na popularność opisane wyżej.

Sztuka Tradycyjna kontra Sztuka Cyfrowa

Co czyni sztukę wartościową? Nic innego jak subiektywne odczucie. Artyści jak Warhol, Picasso czy Claude Monet mieli odmienne style i porównywanie ich dzieł jest zupełnie nie na miejscu. Nie zmienia to jednak faktu, że sztuka każdego z nich jest wysoko ceniona.

O cenie tradycyjnych dzieł sztuki decyduje jego wiek i historia. Wielu inwestorów decyduje się na zainwestowanie dużej ilości pieniędzy w wybrane dzieło ze względu na stabilną lokatę kapitału. A z wiekiem wartość obrazu czy rzeźby znacząco wzrasta.

Oczywiście zwolennicy sztuki cyfrowej i tradycyjnej próbują nawzajem udowadniać wyższość jednego nad drugim. Aktualnie nie można jednoznacznie stwierdzić, w co lepiej zainwestować. Dla niektórych argumentem przemawiającym za sztuką tradycyjną będzie jej namacalność, z kolei sztuka NFT kusi swoją dostępnością.   

Podsumowanie

NFT sporo namieszało w sztuce cyfrowej w ostatnich latach. Tokenizacja sztuki stała się faktem, oferując nieograniczoną możliwość zarabiania. Dla większości to zupełna nowość, jednak dla przyszłych pokoleń terminy jak niewymienialne tokeny czy portfel kryptowalutowy staną się codziennością. Nowych kolekcji ciągle przybywa, co zwiększa szanse na zainwestowanie we właściwy projekt.

Niezależnie, czy ktoś zamierza stworzyć NFT lub w nie zainwestować, szczegółowa historia sprzedających i kupujących oraz bezpieczeństwo technologii Blockchain sprawiają, że ryzyko bycia oszukanym jest minimalne.

Sztuka cyfrowa cały czas się rozwija, ale to nie oznacza, że sztuka tradycyjna zejdzie na dalszy plan. Będą ze sobą koegzystować, a każde z nich znajdzie swojego odbiorcę. Jedno jest pewne: potrzebujemy więcej artystów i wspaniałej sztuki, niezależnie od jej rodzaju.

Autor: Maciej

Jestem pasjonatem sztuki cyfrowej i technologii blockchain. Jako autor specjalizuje się w obszarze NFT, dostarczając wnikliwych analiz, trendów i informacji z branży. Zyskał zaufanie czytelników dzięki rzetelności i doświadczeniu w świecie cyfrowych aktywów. Jego ekspertyza oparta jest na latach badawczych oraz praktycznym zaangażowaniu w projekty NFT. Śledź jego bloga, aby być na bieżąco z najnowszymi wydarzeniami w dynamicznym środowisku NFT.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *