NFT – Podatki i Daniny – Najważniejsze Informacje

NFT wciąż interesuje ludzi związanych ze światem krypto i inwestycjami. Mimo trzęsień na świecie giełdy krypto, absurdalnej wręcz ilości spekulacji związanej z NFT, czy aferą Bored Ape Yacht Club – wydaje się, że w końcu NFT i kryptowaluty wracają do “normalności”.

Coraz większą popularnością cieszą się zresztą w Polsce, a inwestorzy, którzy ciągle szukają nowych możliwości zarobkowych, widzą w tym potencjał nie tylko na długofalową, ale także krótkofalową inwestycję.

Jest natomiast jedna kwestia, która spędza wielu inwestorom znad Wisły sen z powiek. Są to oczywiście – podatki. A w tym konkretnym wypadku – podatki związane z działalnością na rynku NFT. Ile zapłacić, komu, dlaczego i co zrobić, żeby jak najmniej? Na te pytania postaramy się odpowiedzieć w poniższym tekście. 

Czym Jest NFT?

Zanim jednak przejdziemy do meandrów prawa majątkowego i międzynarodowych ustaw o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy, pochylmy się najpierw nad podstawowym konceptem, czyli – czym jest NFT?

Jeśli jeszcze nie wiecie, to najprościej da się to wytłumaczyć na przykładzie. Wyobraźcie sobie, że kupujecie obraz. Idziecie do galerii sztuki, wybieracie ten, który Wam się najbardziej podoba, albo ma największy potencjał inwestycyjny i bierzecie go do domu. Proste, jasne zasady.

Tak samo jest w przypadku NFT, z tym że – w sieci. Od wielu lat, profesjonaliści w branży zastanawiali się jak stworzyć unikatowe dzieło zdigitalizowane. W jaki sposób można udowodnić, że jest się wyjątkowym posiadaczem danego obrazka, który przecież może być kopiowany milion razy i zachować swoją formę oraz treść?

Deweloperzy tej koncepcji wpadli na pomysł, by wykorzystać do tego technologię Blockchain, która świetnie radzi sobie z uwiarygodnieniem kryptowalut. Dzięki “umieszczeniu” NFT na blockchainie, można zweryfikować własność danego dzieła zdigitalizowanego, i w ten sposób tworzyć zależności prawno-finansowe. 

Posiadacz NFT może np. sprzedać prawo do dzieła, może pobierać wynagrodzenie z tytułu posiadania czy wypożyczać innym do korzystania. Technologia ta pozwoliła nam na funkcjonowanie w świecie zdigitalizowanym jak w rzeczywistym. Możemy teraz udowodnić posiadanie obrazka, filmiku czy nawet zapisu dźwiękowego. Wszystko, co możemy zdigitalizować, jest możliwe do przerobienia na NFT.

Sam skrót oznacza Non Fungible Token, czyli niewymienialne tokeny. Nazwa może być myląca, gdyż jak najbardziej możemy te tokeny wymieniać. Niewymienialność dotyczy natomiast ich, można rzec, swoistości. Kryptowaluty na ten przykład można wymieniać jak się chce. Nie ma znaczenia czy macie krypto z lewej czy prawej strony swojego portfela, wszystkie są takie same. Z uwagi na fakt, że NFT jednak jest ściśle powiązane z konkretnym medium, nie możemy swobodnie wymieniać jednego NFT na drugie. Chyba że tak akurat umówimy się z naszym wspólnikiem biznesowym, niemniej – nie można robić tego swobodnie i bez odpowiednie notyfikacji.

Jak Opodatkowane Jest NFT?

Zostaje zatem zasadnicza kwestia do rozstrzygnięcia – jak opodatkowane jest NFT? I tutaj, jak to zazwyczaj bywa w przypadku polskiego systemu podatkowego, zaczynają się schody. Po pierwsze, w polskim prawie nie ma niestety definicji NFT. Po prostu polskie prawo nie zabrało się jeszcze do tego, by w jakikolwiek sposób usankcjonować istnienie czegoś takiego jako tokeny na blockchain.

Mamy jednakowoż definicję walut wirtualnych. Jest ona zapisana w ustawie z dnia 1.03.2018 r. o przeciwdziałaniu praniu pieniędzy oraz finansowaniu terroryzmu. Zgodnie z nią, waluta wirtualna jest to cyfrowe odwzorowanie wartości, które nie jest:

  • prawnym środkiem płatniczym emitowanym przez NBP, zagraniczne banki centralne lub inne organy administracji publicznej,
  • międzynarodową jednostką rozrachunkową ustanowioną przez organizację międzynarodową i akceptowaną przez poszczególne kraje należące do tej organizacji lub z nią współpracujące,
  • pieniądzem elektronicznym w rozumieniu ustawy z dnia 19 sierpnia 2011 r. o usługach płatniczych,
  • instrumentem finansowym w rozumieniu ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o obrocie instrumentami finansowymi,
  • wekslem lub czekiem.

Nie trzeba być prawnikiem, by stwierdzić, że definitywnie NFT nie podpadają pod tę definicję. Nie są wymienialne na żaden prawny środek płatniczy, nie są międzynarodową jednostką rozrachunkową itd.

Osoba Fizyczna

Jak zatem to rozliczać? Zasadniczo – normalnie. 

Jeśli kupujesz i sprzedajesz tokeny, rozliczasz się na zasadach ogólnych. Jako osoba fizyczna, obowiązuje Cię 17% podatku PIT przy pierwszym progu podatkowym, a powyżej 120 tysięcy złotych dochodu – 32%. Jako że zakup tokenu to zasadniczo zakup usługi lub prawa majątkowego, należy zyski z tego uwzględnić przy składaniu PIT-38. Oczywiście – do pewnego progu. Państwo bowiem nie może sobie pozwolić na zbyt duże zyski, więc przy osiągnięciu 1 miliona złotych, dodatkowo będziemy musieli zapłacić daninę solidarnościową w wysokości 4%.

To jednak nie wszystko. Okazuje się bowiem, że w związku z tym, że umowa zamiany, na której opierać się będzie sprzedaż i zakup kryptowalut przez osoby fizyczne, przewiduje podatek od czynności cywilnoprawnych. Zatem będziemy musieli również i taką daninę uiścić. Jest to ściśle związane z interpretacją podatkową wydaną przez Dyrektora Krajowej Informacji Skarbowej z 28 października 2022 roku. 

Mimo tego, że sprzedaż i zamiana walut wirtualnych nie podpada pod tę kategorię, NFT już tak. Ile trzeba zapłacić? Stawka podatku to 1% wartości rynkowej tokenów. Jest to jednak, należy pamiętać, stan rzeczy na moment pisania tego artykułu. W związku z rosnącym zainteresowaniem NFT i rynkami krypto, należy się spodziewać, że powstanie w najbliższym czasie wiele interpretacji, a nawet potencjalnie nowe prawo, które będzie wskazywać inną podstawę opodatkowania niż VAT, PIT czy PCC.

Przedsiębiorca

Jak natomiast rozliczać ma się przedsiębiorca? Czy jest to objęte podatkiem VAT? Czy płacimy od danej transakcji, czy od wszystkich dokonanych w danym okresie?

Cóż, takie same pytania miał jeden z podatników, który próbował rozeznać się w zakresie opodatkowania tokenów NFT. Ten podatnik bowiem stwierdził, że będzie tworzył własne tokeny, a następnie sprzedawał je na rynku kryptowalut. Proste? Proste. Otóż – nie.

Jak twierdził bowiem ten podatnik, będzie on sprzedawał te tokeny anonimowym nabywcom na podstawie umowy, którą można porównać do umowy sprzedaży, ale nie do końca. W jego ocenie, nie będzie to ani dostawa towarów, ani odpłatne świadczenie usług, toteż, na gruncie VAT ustawy, nie można uznać tego za podlegające pod ten konkretny podatek. Według niego, rozliczenie za pomocą kryptowaluty nie można uznać za odpłatne, gdyż nie jest ona środkiem płatniczym, usługą lub towarem.

Na jego nieszczęście, organ podatkowy nie zgodził się z tą koncepcją. Według niego, zachodzi bowiem ekwiwalentność świadczeń pomiędzy stronami, działania mają charakter wzajemny, w związku z czym – tego rodzaju transakcja podlega opodatkowaniu VAT. Niezależnie bowiem czy korzystamy z waluty wirtualnej czy tradycyjnej, nawet jeśli nie dochodzi do dostawy towarów i usług w sensie tradycyjnym, nadal nie doszłoby do tej transakcji, gdyby jedna strona czegoś nie oferowała, a druga nie odbierała. Innymi słowy – tak, za NFT trzeba będzie zapłacić podatek VAT.

Kontrowersje

Niezależnie jednak od tego, wciąż wiele nie wiemy w sprawie rozliczeń transakcji NFT. Na ten przykład, czy zgodnie z tego rodzaju interpretacją, również podatnicy z działalnością zwolnioną z VAT, będą musieli dodatkowo płacić ów podatek, jeśli nabędą tego rodzaju token? Niestety, nie ma jasnej deklaracji ze strony urzędu co zrobić w tego rodzaju sytuacji. Dodatkowo, każdy token NFT musiałby być wówczas monitorowany, gdyż każda transakcja związana z NFT wiązałaby się z koniecznością zapłaty VAT-u. A jeśli jest jakiś podatek, który Urząd Skarbowy będzie ścigał z niesamowitą precyzją i skutecznością, to jest to podatek VAT.

Miejsce Opodatkowania

Kolejną zastanawiającą kwestią jest miejsce sprzedaży NFT. Nie jest zatem możliwe wskazanie miejsca świadczenia usługi sprzedaży NFT. Podobnie zresztą sytuacja prezentuje się w związku z kwestią tego, czy jest to usługa elektroniczna. Zasadniczo – niewiele wiemy obecnie na temat NFT i sposobu funkcjonowania w polskim systemie prawno-finansowym.

Opodatkowanie NFT w Innych Krajach

Jakkolwiek, niektóre kraje poszły dalej, jeśli chodzi o opodatkowanie kryptowalut. Biorąc pod uwagę, że nasze rozważania, jeśli chodzi o walutę wirtualną, również nie istniały w próżni, należy ściśle przyglądać się sposobom opodatkowania kryptowalut. Szczególnie natomiast w Unii Europejskiej, gdyż może zostać to przeniesienie w perspektywie do polskiego systemu prawno-finansowego. Niezależnie od tego, czy dojdzie do tej sytuacji poprzez Unię Europejską, czy po prostu wykorzystanie rozwiązania finansowego danego kraju.

W Hiszpanii obecnie, na ten przykład, FT zostało sklasyfikowane jako usługa elektroniczna. W związku z tym, obowiązuje opodatkowanie VAT według podstawowej stawki w Hiszpanii, czyli 21%. Miejscem nabycia jest ściśle powiązane w tej kwestii ze statusem nabywcy. Podobnie zresztą sytuacja ma się w Belgii, gdzie również obowiązuje 21% podstawowa stawka VAT.

Unia Europejska

Komitet Unii Europejskiej ds. VAT (European Union’s VAT Committee (the VAT Committee)), opublikował wstępny raport na temat kwestii opodatkowania NFT w państwach wspólnoty. Organy podatkowe mają zatem w perspektywie uznać sprzedaż NFT jako usługi opodatkowane VAT, a osoby sprzedające kryptowaluty, mają stać się podatnikiem VAT.

Według tego wstępnego raportu, NFT uznane zostaną za usługi, a nie towary jako zasada. Jedną z ewentualności jest uznanie niektórych NFT za wyjątki, jeśli można wymienić je na konkretne towary.

Raport wskazany wcześniej to tak naprawdę przegląd tego, czym jest NFT oraz sposobu ich tworzenia, handlu i sprzedaży. W większości przypadków, porównuje NFT do tytułów własności, bonów, dostaw składanych oraz usług dostarczanych elektronicznie. Omawia również, czy pewne płatności (np. opłaty za gaz) mogą kwalifikować się jako wynagrodzenie za dostawę z perspektywy podatku VAT, oraz jak określić kwotę opodatkowania. W pracy tej znajduje się również przegląd dostępnych wytycznych dotyczących opodatkowania dostaw związanych z NFT w państwach członkowskich oraz Europejskim Obszarze Gospodarczym.

NFT a Podatki – Wnioski

Jak widzimy, podatki a NFT to wciąż trudny sprawdzian dla naszych rządzących. Nie mamy jednoznacznego orzecznictwa w kwestii tego czym są NFT z punktu widzenia ustawodawcy, jak się nimi zajmować, czego one dotyczą i zasadniczo – co można, a czego nie można z nimi robić. W większości przypadków, należy poczekać na decyzje większych instytucji, takich jak Unia Europejska, na rozwiązanie tego typu problemów dla całej wspólnoty.

Nie może dojść bowiem do sytuacji, w ramach której jedno z państw wspólnoty stanie się rajem podatkowym dla tego typu działalności i będzie pobierać nadmiarowe zyski z uwagi na szybsze skodyfikowanie kwestii NFT. Jak widzimy, prawdopodobnie Unia Europejska uzna handel NFT za tożsamy z handlem usługami i w ten sposób prowadzić będzie politykę gospodarczą.

Co to oznacza dla większości użytkowników? Podatki, podatki i jeszcze więcej podatków. NFT obecnie funkcjonuje niejako w szarej strefie, a wszelkie kontrole są zapewne od nieco większych wpływów niż to, co możemy uzyskać indywidualnie poprzez trading. Niemniej, im większy będzie to kawałek tortu, tym większa szansa na restrykcyjne weryfikowanie transakcji na blockchain. Istnieje zatem wysokie prawdopodobieństwo, że, a całe zdecentralizowane rynki mają ku temu tendencje, całość NFT przeniesie się do niezidentyfikowanych przestrzeni internetowych, z których następnie będzie dopiero przenoszona do portfeli obywateli Unii Europejskiej. 

Można jedynie mieć nadzieję, że nasi ustawodawcy sprostają temu wyzwaniu i już niedługo obudzimy się w rzeczywistości, w której będziemy mieli skodyfikowaną kwestię NFT, bez żadnych problemów i kruczków prawnych. Jest to jednak na razie jedynie senne marzenie, które nie ma nic z rzeczywistością. Mało prawdopodobne jest, by nowa władza uznała to za wystarczająco nośny temat, by skupić na tym swoje siły. Do tego czasu – powodzenia na rynkach i widzimy się w następnym artykule!

Autor: Maciej

Jestem pasjonatem sztuki cyfrowej i technologii blockchain. Jako autor specjalizuje się w obszarze NFT, dostarczając wnikliwych analiz, trendów i informacji z branży. Zyskał zaufanie czytelników dzięki rzetelności i doświadczeniu w świecie cyfrowych aktywów. Jego ekspertyza oparta jest na latach badawczych oraz praktycznym zaangażowaniu w projekty NFT. Śledź jego bloga, aby być na bieżąco z najnowszymi wydarzeniami w dynamicznym środowisku NFT.

Dodaj komentarz

Twój adres e-mail nie zostanie opublikowany. Wymagane pola są oznaczone *